Τα 6.000 νομικά πρόσωπα των δήμων μειώνονται σε 2.000, ενώ προβλέπεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα εξυγίανσης των υπερχρεωμένων ΟΤΑ.
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νομοσχεδίου είναι η πενταετής θητεία των αιρετών α' και β' βαθμού, ενώ οι εκλογές για την ανάδειξη νέων δημάρχων και περιφερειαρχών θα γίνονται ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές.

Όσον αφορά στο προσωπικό, αλλά και στις αρμοδιότητές του προβλέπεται η μετάταξη υπαλλήλων σε αντίστοιχες θέσεις των συνενούμενων ΟΤΑ, οι οποίοι θα διατηρήσουν όλα τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα που προβλέπει ο νόμος.Οι δήμοι που θα προκύψουν από τον «Καλλικράτη» θα τροφοδοτούνται από τον Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, το Φόρο Προστιθέμενες Αξίας, αλλά και το Φόρο Ακίνητης Περιουσίας.Σχετικά με τους δημοτικούς συμβούλους, οι 16.150 από όλη τη χώρα συμπυκνώνονται στους μισούς, το ίδιο και οι 195 αντινομάρχες που θα αντικατασταθούν από τους μισούς περίπου περιφερειάρχες. Επίσης, από τους 1.396 νομαρχιακούς συμβούλους θα μείνουν μόλις 703 περιφερειακοί σύμβουλοι.
Σε κάθε δήμο άνω των 10.000 κατοίκων και σε κάθε Περιφέρεια συστήνεται Επιτροπή Διαβούλευσης για να έχει τη δυνατότητα κάθε πολίτης να εκθέτει τις προτάσεις του για κάθε θεσμικό, συλλογικό ή και ιδιαίτερο θέμα που μπορεί να απασχολεί την κοινότητα στην οποία ζει.
Τέλος συστήνεται και λειτουργεί σε κάθε δήμο Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργεί το ζήτημα της μετανάστευσης.